Θα μπορέσει πράγματι ο Μαμντάνι να συλλάβει τον Νετανιάχου;

Ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης Ζοχράν Μαμντάνι δήλωσε ότι εξετάζει αν η διοίκησή του θα μπορούσε να συλλάβει τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου, εάν, όπως αναμένεται, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επισκεφθεί την πόλη για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο.

Οι δηλώσεις του Μαμντάνι στο επεισόδιο του podcast «The Interview» των «New York Times» απηχούσαν εκείνες που είχε κάνει στην εφημερίδα κατά τη διάρκεια της επιτυχημένης προεκλογικής του εκστρατείας για τη δημαρχία το περασμένο φθινόπωρο.

«Πιστεύω ότι ο πρωθυπουργός Νετανιάχου πρέπει να βρεθεί στη Χάγη», δήλωσε ο Μαμντάνι, αναφερόμενος στην ολλανδική πόλη όπου εδρεύει το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, το οποίο εξέδωσε ένταλμα σύλληψης εναντίον του Νετανιάχου τον Νοέμβριο του 2024 για φερόμενα εγκλήματα πολέμου στη Γάζα. «Είναι ένας εγκληματίας πολέμου που έχει κατηγορηθεί από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και θα διαπιστώσετε ότι αυτή είναι μια άποψη που συμμερίζονται πολλοί, λόγω των συνεπειών που έχουν προκαλέσει οι πράξεις του όλα αυτά τα χρόνια».

Ο Μαμντάνι δήλωσε ότι δεν του είναι σαφές αν διαθέτει τη νομική εξουσία να διατάξει το Αστυνομικό Τμήμα της Νέας Υόρκης (NYPD), το οποίο εποπτεύει, να συλλάβει έναν ξένο ηγέτη όπως ο Νετανιάχου. Ωστόσο, ανέφερε ότι βρίσκεται σε «ενεργό διάλογο» με τη νομική υπηρεσία της πόλης σχετικά με το θέμα.

«Ό,τι μου επιτρέπει ο νόμος να κάνω στη Νέα Υόρκη, αυτό ακριβώς θα κάνουμε», πρόσθεσε ο Μαμντάνι. «Δεν θα φτιάξουμε όμως δικούς μας νόμους για τον σκοπό αυτό».

Οι ΗΠΑ δεν αναγνωρίζουν το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο 

Το ένταλμα που εξέδωσε το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για τη σύλληψη του Νετανιάχου και άλλων Ισραηλινών ηγετών τους κατηγορούσε για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στη Γάζα, μεταξύ των οποίων «η πείνα ως μέσο πολέμου, καθώς και… δολοφονίες, διώξεις και άλλες απάνθρωπες πράξεις».

Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας για τη δημαρχία, ο Μαμντάνι χαρακτήρισε τις στρατιωτικές ενέργειες του Ισραήλ στη Γάζα ως γενοκτονία και τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου ως εγκληματία πολέμου, δηλώνοντας στους «New York Times» τον Σεπτέμβριο ότι θα διέταζε την Αστυνομία της Νέας Υόρκης (NYPD) να συλλάβει τον Νετανιάχου σε περίπτωση που αυτός «πατούσε το πόδι του» εκεί. Καταδίκασε επίσης τις επιθέσεις της Χαμάς εναντίον του Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023 ως «φρικτό έγκλημα πολέμου».

Το ρεπορτάζ των «Times» εκείνη την εποχή επικαλέστηκε νομικούς εμπειρογνώμονες οι οποίοι έκριναν ότι η σύλληψη του Νετανιάχου «θα ήταν πρακτικά αδύνατη» για τον Μαμντάνι – και θα μπορούσε να τον φέρει σε άμεση σύγκρουση με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση των ΗΠΑ.

Οι ΗΠΑ δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος του ΔΠΔ και δεν αναγνωρίζουν τη δικαιοδοσία του. Και τον Φεβρουάριο του 2025, στις αρχές της προεδρίας του, ο Ντόναλντ Τραμπ διέταξε την επιβολή οικονομικών κυρώσεων κατά του δικαστηρίου, υποστηρίζοντας ότι αυτό δεν είχε δικαιοδοσία επί των ΗΠΑ ή του Ισραήλ.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ υπό τον Τραμπ, Μάρκο Ρούμπιο, δεσμεύτηκε πρόσφατα να «διαλύσει» το δικαστήριο, κατηγορώντας το ότι «εξαπολύει πόλεμο εναντίον της χώρας μας, όχι με σφαίρες ή πυραύλους», αλλά με «τη δύναμη του λεγόμενου διεθνούς δικαίου».

«Καθαρό πολιτικό θέατρο» του Μαμντάνι

Ο Νετανιάχου, ο οποίος αντιμετωπίζει μια σκληρή προεκλογική εκστρατεία τον Οκτώβριο, απέκρουσε τις απειλές του Μαμντάνι για σύλληψη σε πρόσφατη ραδιοφωνική του εμφάνιση, δηλώνοντας ότι δεν ανησυχεί.

Αν και ο Μαμντάνι αρνείται την κατηγορία, ο Νετανιάχου ισχυρίστηκε επίσης ότι ο Μαμντάνι υποστηρίζει τη Χαμάς.

«Είναι με τους τρομοκράτες», δήλωσε ο Νετανιάχου στον ραδιοφωνικό σταθμό WABC της Νέας Υόρκης. «Και νομίζω ότι το πρόβλημα είναι ότι δεν αναγνωρίζει και δεν τον νοιάζει το γεγονός ότι όσοι μισούν τους Εβραίους και το Ισραήλ, τελικά μισούν και την Αμερική».

Ο πρέσβης του Ισραήλ στον ΟΗΕ, Ντάνι Ντάνον, κατηγόρησε τον Μαμντάνι ότι δεν αντιμετωπίζει τον αυξανόμενο αντισημιτισμό στην πόλη του. Ο Μαμντάνι αντέκρουσε αυτές τις κατηγορίες επισημαίνοντας ότι έχει αυξήσει τη χρηματοδότηση ενός γραφείου για την καταπολέμηση των εγκλημάτων μίσους.

«Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Νετανιάχου θα έρθει στη Νέα Υόρκη, θα απευθυνθεί με υπερηφάνεια στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών και θα σταθεί μπροστά στον κόσμο για να δηλώσει την αλήθεια του Ισραήλ και το ακλόνητο δικαίωμά του να υπερασπίζεται τους πολίτες του», δήλωσε ο Ντάνον.

Ο πρέσβης του Τραμπ στον ΟΗΕ, Μάικ Γουόλτς, απέρριψε επίσης την απειλή του Μαμντάνι ως «καθαρό πολιτικό θέατρο», λέγοντας ότι οι ΗΠΑ δεν είναι μέλος του ΔΠΔ, σημειώνει σε άρθρο του ο Guardian.

Οι ηγέτες των κρατών-μελών των Ηνωμένων Εθνών αναμένεται να μεταβούν στη Νέα Υόρκη τον Σεπτέμβριο για την ετήσια σύνοδο του οργανισμού. Ο Νετανιάχου έχει συμμετάσχει συχνά σε αυτή την εκδήλωση τα προηγούμενα χρόνια.

«Δεν μιλάμε για μια προσωπική αξιολόγηση του Μπέντζαμιν Νετανιάχου», δήλωσε ο Μαμντάνι στο podcast των «Times». «Μιλάμε για το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και το γεγονός ότι έχει εκδοθεί ένταλμα σύλληψης εναντίον αυτού του πρωθυπουργού «και πιστεύω ότι είναι σημαντικό να μιλήσουμε για το βάρος που αυτό συνεπάγεται ως ευθύνη, καθώς επίσης, ως δήμαρχος της Νέας Υόρκης, θα τηρώ τους νόμους της Νέας Υόρκης».

Αξίζει να σημειωθεί ότι σχεδόν το ήμισυ των Δημοκρατικών μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ ψήφισαν την Τετάρτη 15 Ιουλίου υπέρ της κατάργησης στρατιωτικής βοήθειας ύψους 3,3 δισ. δολαρίων προς το Ισραήλ. Αυτό δεν ήταν αρκετό για να περάσει το μέτρο. Ωστόσο, σηματοδότησε μια ρωγμή στην άνευ όρων υποστήριξη προς το Ισραήλ, μια αλλαγή που αντανακλάται επίσης στις δημοσκοπήσεις της κοινής γνώμης.

Ερωτηθείς από την εφημερίδα «Times» σχετικά με το πολιτικό βάρος που αποδίδει στο Ισραήλ και στη στήριξη που του παρέχουν οι ΗΠΑ, ο Μαμντάνι δήλωσε ότι ο συνεχιζόμενος πόλεμος στη Γάζα κινητοποιεί τους ψηφοφόρους σε ολόκληρη τη χώρα, όπως συνέβη και όταν οι υποψήφιοι που υποστήριξε κέρδισαν με μεγάλη πλειοψηφία τις εκλογές για τη Βουλή των Αντιπροσώπων στη Νέα Υόρκη τον Ιούνιο.

«Είναι δύσκολο να βρει κανείς μια πιο αποτυχημένη πολιτική προσέγγιση από αυτή που έχει ακολουθήσει η χώρα μας απέναντι στη Γάζα και την Παλαιστίνη», είπε.